O teście ASRS v1.1
WHO Adult ADHD Self-Report Scale — co to jest, kto go stworzył, jak działa scoring i co mówi nauka o jego trafności.
6
Pytania wstępne
1–2 min
Czas wypełnienia
97,9%
Dokładność
Bezpłatny
Koszt
📖
Czym jest ASRS?
ASRS (Adult ADHD Self-Report Scale) to kwestionariusz samooceny opracowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) we współpracy z badaczami z Harvard Medical School, NYU i Medical University of South Carolina.
Narzędzie zostało zaprojektowane jako instrument przesiewowy (screening) dla ADHD u dorosłych — nie zastępuje diagnozy klinicznej, ale pomaga zidentyfikować osoby, u których dalsze badanie jest wskazane.
Test jest bezpłatny i publicznie dostępny (WHO public domain), przetłumaczony na ponad 18 języków i stanowi element WHO Composite International Diagnostic Interview (CIDI).
🔬
Struktura testu
Part A — Pytania wstępne (6 pytań)
6 pytań wybranych regresją logistyczną jako najbardziej predykcyjne dla diagnozy ADHD. To właściwy instrument przesiewowy.
- • 4 pytania o nieuwagę
- • 2 pytania o nadaktywność
- • Próg: ≥4 z 6 pozytywnych
Part B — Dodatkowe (12 pytań)
12 pytań uzupełniających, pokrywających pozostałe kryteria DSM-IV. Służą jako punkt wyjścia do rozmowy klinicznej.
- • 5 pytań o nieuwagę
- • 7 pytań o nadaktywność/impulsywność
- • Łącznie 18 pytań = 18 kryteriów DSM-IV
Skala odpowiedzi: 5-stopniowa skala Likerta (0–4): Nigdy, Rzadko, Czasami, Często, Bardzo często. Łączna możliwa punktacja: 0–72 (pełny test) lub 0–24 (Part A).
⚖️
Asymetryczne progi — dlaczego?
Nie wszystkie pytania mają ten sam próg klinicznej istotności. Pytania 1–3 (nieuwaga) uznają odpowiedź "Czasami" lub wyżej za istotną, natomiast pytania 4–6 wymagają odpowiedzi "Często" lub wyżej.
Wynika to z faktu, że niektóre zachowania (np. unikanie zadań, wiercenie się) mają wyższą częstość bazową w populacji ogólnej — wiele osób bez ADHD też je zgłasza. Wyższy próg zapewnia odpowiednią swoistość (minimalizuje fałszywe alarmy).
| Pytanie | Domena | Próg kliniczny |
|---|---|---|
| 1. Jak często masz trudności z dopracowaniem szczegółów zada... | Nieuwaga | Czasami / Często / Bardzo często |
| 2. Jak często masz trudności z planowaniem i organizowaniem ... | Nieuwaga | Czasami / Często / Bardzo często |
| 3. Jak często zapominasz o umówionych spotkaniach lub codzie... | Nieuwaga | Czasami / Często / Bardzo często |
| 4. Jak często unikasz lub odkładasz zadania wymagające dłużs... | Nieuwaga | Często / Bardzo często |
| 5. Jak często masz nerwowe ruchy rąk lub stóp, gdy musisz si... | Nadaktywność | Często / Bardzo często |
| 6. Jak często czujesz się tak pobudzony/a, że musisz robić w... | Nadaktywność | Często / Bardzo często |
📊
Właściwości psychometryczne
Dane z głównego badania walidacyjnego — National Comorbidity Survey Replication (NCS-R, USA), N>3000, z kliniczną rewalidacją na podpróbie N=154. Złotym standardem była zaślepiona diagnoza kliniczna przeprowadzona przez przeszkolonych ewaluatorów.
ASRS v1.1 — Część przesiewowa Part A (Kessler et al., 2005)
Odsetek osób z ADHD, które test prawidłowo identyfikuje jako pozytywne. Około 2 na 3 osoby z ADHD uzyskają wynik pozytywny.
Odsetek osób bez ADHD, które test prawidłowo identyfikuje jako negatywne. Niemal zerowe ryzyko fałszywie pozytywnego wyniku.
Procent wszystkich badanych prawidłowo zaklasyfikowanych (zarówno prawdziwie pozytywni, jak i prawdziwie negatywni).
Prawdopodobieństwo, że osoba z pozytywnym wynikiem rzeczywiście ma ADHD. Zależy od częstości ADHD w populacji.
Prawdopodobieństwo, że osoba z negatywnym wynikiem rzeczywiście nie ma ADHD. Wynik negatywny jest bardzo wiarygodny.
Miara zgodności między wynikiem testu a diagnozą kliniczną, skorygowana o przypadek. Wartość 0,58 = umiarkowana do dobrej zgodność.
Miara ogólnej zdolności dyskryminacyjnej testu. Wartość 0,90 oznacza doskonałą zdolność do rozróżnienia ADHD od braku ADHD.
Co to oznacza w praktyce?
- 1. Jeśli uzyskasz wynik negatywny, jest 99,5% szans, że nie masz ADHD (NPV).
- 2. Jeśli uzyskasz wynik pozytywny, jest ~67% szans, że masz ADHD (PPV) — ale to zależy od populacji.
- 3. Test "przepuści" ok. 1 na 3 osoby z ADHD (czułość 68,7%) — negatywny wynik nie wyklucza ADHD.
- 4. AUC 0,90 = doskonała zdolność dyskryminacyjna (odróżniania ADHD od braku ADHD).
🔄
ASRS v1.1 vs ASRS-5 (DSM-5)
W 2017 roku zespół Ustun i Kessler opublikował zaktualizowaną wersję dostosowaną do kryteriów DSM-5. Poniżej porównanie obu wersji:
| Właściwość | v1.1 (2005) | ASRS-5 (2017) |
|---|---|---|
| Wersja DSM | DSM-IV-TR | DSM-5 |
| Rok publikacji | 2005 | 2017 |
| Liczba pytań wstępnych | 6 | 6 (inny dobór) |
| Czułość | 68,7% | 91,4% |
| Swoistość | 99,5% | 96,0% |
| AUC | 0,90 | 0,94 |
| Kappa | 0,58 | 0,67 |
| Scoring | 4+ pozycji powyżej progu | Score ważony ≥14 |
| Wiek początku objawów | Przed 7. r.ż. | Przed 12. r.ż. |
✅ Zalety testu
- • Bezpłatny i publicznie dostępny — brak opłat licencyjnych (WHO/Harvard).
- • Bardzo krótki — pytania wstępne (Part A) zajmują 1–2 minuty.
- • Samoocena — nie wymaga czasu klinicysty do wypełnienia.
- • Zwalidowany w populacji ogólnej i klinicznej (NCS-R, N > 3000).
- • Bardzo wysoka swoistość (99,5%) — minimalizuje fałszywe alarmy.
- • Dostępny w 18+ językach z walidacją międzykulturową.
- • Oficjalnie zatwierdzony przez WHO jako element CIDI.
⚠️ Ograniczenia
- • Umiarkowana czułość (68,7%) — ok. 1 na 3 osoby z ADHD może uzyskać negatywny wynik testu wstępnego.
- • Narzędzie przesiewowe — pozytywny wynik wymaga pełnej oceny klinicznej przez specjalistę.
- • Opiera się na samoocenie — podatne na zaniżanie lub zawyżanie odpowiedzi.
- • Oparte na kryteriach DSM-IV-TR — nowsza wersja DSM-5 (ASRS-5) jest dostępna od 2017.
- • Niższa trafność dyskryminacyjna w populacjach z wysoką współchorobowością psychiatryczną.
👨🔬
Autorzy narzędzia
ASRS został opracowany przez międzynarodowy zespół badaczy w ramach współpracy WHO z czołowymi ośrodkami akademickimi:
Ronald C. Kessler, PhD
Główny badacz / psychometryk
Harvard Medical School, Department of Health Care Policy
Lenard Adler, MD
Współautor, walidacja kliniczna
New York University School of Medicine, Department of Psychiatry
Thomas Spencer, MD
Współautor
Harvard Medical School / Massachusetts General Hospital
Stephen Faraone, PhD
Współautor, walidacja
SUNY Upstate Medical University
Thomas B. Ustun, MD
Współautor, WHO
WHO, Classification, Terminology and Standards
📚
Bibliografia
- [1] Kessler RC, Adler L, Ames M, Demler O, Faraone S, Hiripi E, Howes MJ, Jin R, Secnik K, Spencer T, Ustun TB, Walters EE. "The World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS): a short screening scale for use in the general population." Psychological Medicine, 2005;35(2):245-256. doi:10.1017/S0033291704003204
- [2] Kessler RC, Adler LA, Gruber MJ, Sarawate CA, Spencer T, Van Brunt DL. "Validity of the World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS) Screener in a representative sample of health plan members." International Journal of Methods in Psychiatric Research, 2007;16(2):52-65. doi:10.1002/mpr.208
- [3] Adler LA, Spencer T, Faraone SV, Kessler RC, Howes MJ, Biederman J, Secnik K. "Validity of pilot Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS) to rate adult ADHD symptoms." Annals of Clinical Psychiatry, 2006;18(3):145-148.
- [4] Kessler RC, Adler L, Barkley R, Biederman J, Conners CK, Demler O, Faraone SV, Greenhill LL, Howes MJ, Secnik K, Spencer T, Ustun TB, Walters EE, Zaslavsky AM. "The prevalence and correlates of adult ADHD in the United States: results from the National Comorbidity Survey Replication." American Journal of Psychiatry, 2006;163(4):716-723.
- [5] Ustun B, Adler LA, Rudin C, Faraone SV, Spencer TJ, Berglund P, Gruber MJ, Kessler RC. "The World Health Organization Adult Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Self-Report Screening Scale for DSM-5." JAMA Psychiatry, 2017;74(5):520-527. doi:10.1001/jamapsychiatry.2017.0298
Chcesz wypełnić test?
Bezpłatny, anonimowy test ASRS v1.1 — 6 pytań wstępnych z wynikiem w kilka minut.
Zrób test ADHD